Schadevergoeding voor arbeidsongeschikte ex-werkneemsters: Hoge Raad oordeelt vernietigend over NAK

Wout van Veen Advocaten heeft in juli 2011 voor het Bureau Beroepsziekten van de FNV een geruchtmakende zaak gewonnen: drie werkneemsters van de Keuringsdienst voor Zaaizaad- en Pootgoed (NAK) in Emmeloord zijn door de Hoge Raad in het gelijk gesteld. Dat gebeurde na liefst 12 jaar procederen.

De uitspraak van het hoogste rechtscollege is vernietigend:  “Wanneer we de hele gang van zaken bezien, dan is geen andere conclusie mogelijk dan dat NAK de gevaren kende en desondanks aanvankelijk niets effectiefs heeft gedaan. Zij heeft haar werknemers welbewust door laten werken onder ontoelaatbare arbeidsomstandigheden. Mijns inziens kan dat moeilijk anders dan als grove schuld worden gekwalificeerd”, schrijft de Procureur Generaal mr. Spier.

Het Bureau Beroepsziekten FNV en Wout van Veen Advocaten waren in 1999 naar de rechter gestapt, omdat de drie vrouwen arbeidsongeschikt waren geworden en voor hulp naar hun vakbond waren gestapt. Zij leden aan concentratie- en geheugenklachten, chronische vermoeidheid en gewrichtsaandoeningen. Deze klachten werden veroorzaakt door vrijkomend stof bij de verwerking van grasmonsters; het stof bevatte giftige schimmels die het zenuwstelsel kunnen aantasten.

De eerste klachten van de werkneemsters deden zich voor rond de verhuizing van het laboratorium van Ede naar Emmeloord in 1998. Daardoor was in de oude vestiging de afzuiging geruime tijd afgekoppeld. En in de nieuwe behuizing was sprake van een ondeugdelijke aansluiting. Ook werkten de droogkasten niet optimaal, waardoor de schimmels (endotoxinen) in de graspollen zich sterk vermenigvuldigden. Het leidde tot 5000 keer de door de Gezondheidsraad geadviseerde concentratie.

Aanvankelijk stelde de kantonrechter de werkneemsters in het ongelijk. Maar in hoger beroep stelde het gerechtshof de nalatigheid van het NAK vast en veroordeelde de keuringsdienst tot betaling van een voorschot aan de drie werkneemsters van in totaal 40.000 euro. NAK ging vervolgens in cassatie bij de Hoge Raad, die het overheidsbedrijf uiteindelijk veroordeelde.

De laatste etappe in wat door Bureau Beroepsziekten FNV en Wout van Veen Advocaten wel als de ‘Grasmonster-affaire’ is betiteld, zal de vaststelling van de schadevergoeding zijn. Gezien de voortdurende arbeidsongeschiktheid van de drie cliënten zal die schadevergoeding waarschijnlijk hoog gaan uitvallen.